Els (57)

‘Mijn jongste dochter woont sinds een paar maanden weer tijdelijk thuis. Ze had een kamer ’antikraak’ maar de woningbouwvereniging ging het pand opknappen om er studentenkamers van te maken. Of ze weer terug kan is onduidelijk, ze wil met haar vriend samenwonen maar het valt natuurlijk niet mee om dat gerealiseerd te krijgen. Dus hoe lang tijdelijk is valt niet te voorspellen. Het brengt wel extra kosten met zich mee dat ze weer thuis is; als ze gaat douchen tel ik in gedachten de minuten want jongeren kunnen niet kort douchen.
Ik heb lange tijd een bijstandsuitkering gehad, tussendoor ook wel periodes gewerkt. Maar na het verbreken van mijn relatie wilde ik er als alleenstaande moeder voor mijn, toen jonge, kinderen zijn, dat was moeilijk te combineren met werk.
Nu zijn de kinderen volwassen en ben ik weer begonnen met werken. Ik heb een opleiding gedaan als ervaringsdeskundige armoede en sociale uitsluiting. Dat was heel leuk om te doen en ik wilde na het afronden van de opleiding graag aan de slag in de wijk of bij een woningbouwstichting. De functie ervaringsdeskundige was echter nieuw, er waren nog geen salarisschalen bij bedacht. Dus moest ik maar iets anders doen, maar dat wilde ik niet. Ik heb het traject niet voor niets afgerond tenslotte.
Ik ben toen weer aan de slag gegaan in mijn oorspronkelijke vak, pedagogisch werker. Eerst in de kinderopvang, nu als woonbegeleider.
Ik wilde graag uit de bijstand, het is allemaal net aan en je wilt het ook weleens wat breder hebben. Maar dat is helemaal niet zo makkelijk als het klinkt. Heb je aan de ene kant meer inkomen, gaan aan de andere kant de lasten weer omhoog omdat regelingen niet meer voor jou gelden of potjes niet meer beschikbaar zijn. Plus dat je zaken als bijvoorbeeld gemeentebelastingen eerst zelf moet betalen, want zo’n herberekening doen ze achteraf. Dan weet je niet wat je feitelijk moet betalen.
Financieel gezien kom ik nu in een soort niemandsland terecht waar je helemaal niet weet waar je aan toe bent. In de bijstand is dat duidelijk: je weet wat je wanneer krijgt, welke toeslagen er zijn en welke potjes je kunt gebruiken. Daar stem je je leven op af. Ik heb geen reserves. Als er een onverwachte rekening komt geeft dat stress en je bouwt alsnog niks op. Zo blijf je in de armoede zitten.
De energienota zorgde ook voor stress, daar werd ook achteraf het voorschot aangepast. Ik ben vorige jaar verhuisd. Het voorschot werd vastgesteld op 250 euro per maand, aan de hand van het historisch verbruik. Dat is natuurlijk hartstikke hoog maar daar was niks aan te doen. Eerst moet je een jaar betalen, daarna kon het eventueel gewijzigd worden. Nu is het verlaagd naar 175 euro. Dat is nog steeds hoog en dan stook ik alleen de woonkamer en de keuken. De kachel staat op veertien, soms even op zestien graden.
Dit huis is niet verduurzaamd.
Toen ik hier kwam nam ik een energiecoach in de arm, die schreef een rapport: er is geen isolatie, niet op het dak, niet in de muren, niet onder de vloer, het is vochtig, de keuken is zelfs enkel steens, er is geen goede afzuiging en het dubbelglas is nog uit het bouwjaar 1964.
Ik heb het allemaal doorgegeven aan de woningbouw maar die zeiden: in 2026 ben je aan de beurt voor renovatie, tot die tijd doen we niks. En voor tijdelijke maatregelen zoals tochtstrippen of folie ga je maar naar de bouwmarkt. Dat vond ik raar, tijdens de energiecrisis kreeg iedereen een tas met dat isolatiemateriaal maar de vorige bewoner had daar niks mee gedaan. Nu moest ik het zelf betalen.
Ze denken niet met je mee, ze verplaatsen zich niet in jou. Dat zie ik ook bij beleidsmakers of ambtenaren. Ze staan veel te ver af van de mensen voor wie ze regels of beleid maken.
En niemand stelt de vraag: hoe kan ik je helpen? Er wordt niet aan de mensen gevraagd wat ze concreet nodig hebben om verder te komen of wat daarvoor een obstakel vormt.
Ik voel me weleens kwetsbaar, als alleenstaande, je moet altijd alles in je eentje voor elkaar krijgen. Ik ben ook mantelzorger wat weer vervoerskosten met zich meebrengt en ook maakt dat je niet fulltime kan werken. De hoge vaste lasten, wat betekent die aankomende renovatie qua kosten? Je houdt zo weinig geld over, het blijft een gevecht.
Dat zou ik graag eens uitleggen aan de mensen die beleid maken. Er moet veel meer aandacht komen voor de persoonlijke ervaringen van mensen, alleen dan kun je beleid maken dat écht werkt.
En natuurlijk ook belangrijk, zeker na de toeslagenaffaire: stop met het wantrouwen, de achterdocht of je de regels niet zult misbruiken. Er zullen vast mensen zijn die dat doen maar veel meer mensen doen dat niet. Achterdocht creëert allemaal onnodige regels die zaken zo complex maken dat je er makkelijk in verdwaalt.
Soms denk ik weleens: je hebt een Hbo-opleiding nodig om alle do’s en don’ts te begrijpen.
Het beleid moet anders en beter en een manier om dat te bereiken is om meer te vragen naar ervaringen van de mensen die het betreft en eerlijke gesprekken te voeren.’