Houria (50)

‘Ik trouwde toen ik drieëntwintig was. We kregen twee kinderen, een meisje in 1997 en een jongen in 2002. De relatie met mijn man was niet goed, hij mishandelde mij en trok zich weinig aan van de kinderen. Ik bleef in eerste instantie bij hem omdat ik mijn kinderen niet in een gebroken gezin wilde laten opgroeien en omdat scheiden in mijn cultuur taboe was. De situatie werd onhoudbaar en ik ging toch bij hem weg in 2004.
Tijdens de afhandeling van de scheiding kreeg ik de verrassing van mijn leven toen bleek dat mijn ex-man op mijn naam 80.000 euro had geleend tijdens ons huwelijk. Hij bleek achter mijn rug om een huis te hebben gekocht in Marokko. Nu lukt zoiets niet meer door betere wetgeving maar toen nog wel. Mijn ex-man had ook heel slim het huis op naam van zijn broer gezet zodat ik geen aanspraak kon maken op het huis. Hij had het goed geregeld voor zichzelf. Ik heb nooit alimentatie gekregen en hij heeft geen cent aan de lening betaald, want die stond op mijn naam. Dat was míjn probleem, letterlijk.
Ik werkte al een paar jaar als manager bij McDonalds en probeerde in eerste instantie de lening op eigen kracht af te betalen. Maar het was óf de lening betalen, óf de huur, óf de energierekening. Allemaal grote posten in een huishouden, alles betalen lukte gewoonweg niet. De schuld werd niet kleiner maar groter. Ik zocht hulp en kwam via de schuldsanering (WSNP) in een traject terecht. In 2010 veranderde ik van baan, ik werkte veel bij McDonalds waardoor ik mijn kinderen, vrienden en familie amper zag. Ik werkte in de thuiszorg, later deed ik catering in de haven, nachtwerk. Maar ik was op en in 2012 vroeg ik een uitkering aan.
Op 8 december in datzelfde jaar was ik eindelijk schuldenvrij, het traject dat 3,5 jaar had geduurd zat erop. Ik was ondertussen ook aan een opleiding tot assistent gezinscoach begonnen, het leven lachte me weer toe. Tot een maand later, begin 2013, mijn toeslagen stopten. Ik begreep niet waarom en probeerde uit te vinden wat de reden was. Dat bleek een onmogelijke opgave waarbij ik tegen alle denkbare muren aanliep. De Belastingdienst gaf geen antwoord, de uitkeringsinstantie niet. Ik kwam geen stap verder. Ik stond machteloos maar ik had die toeslagen wel nodig om alle rekeningen te kunnen betalen. Weer stond ik voor dezelfde keus: betaal ik de huur, de energie of het water?
De situatie werd in 2014 zo nijpend dat ontruiming dreigde en ik met mijn kinderen op straat zou komen te staan. Ik zocht weer hulp, onder andere bij de gemeente, bij Vraagwijzer. Hun reactie was: je spreekt goed Nederlands dus je komt er wel.
Uiteindelijk kreeg ik bewindvoerders die me zouden helpen mijn situatie op te lossen. De eerste twee wilden alleen geen leefgeld opnemen in het plan. Op de vraag waar ik dan van moest leven bleven ze het antwoord schuldig. De laatste bewindvoerder regelde het wel goed en zo kwam ik weer in een lang traject terecht. Maar ik was allang blij dat er een oplossing was gevonden.
Ik had in die tijd zoveel stress dat ik de kachel op vijfendertig graden zette; ik voelde me letterlijk zo in de kou staan dat ik die warmte gewoon nodig had.
Maar ik ging door en rondde in 2016 mijn opleiding af. Ik vond betaald werk, onder andere als wooncoach en ambulant forensisch medewerker voor mensen met een dubbele diagnose.
Helaas eisten al die jaren van stress hun tol en kreeg ik een burn-out.
Rond 2019 kwam de toeslagenaffaire naar buiten en bleek dat ik één van de slachtoffers was.
Uiteindelijk heb ik al het geld teruggekregen waar ik recht op had en zijn de schulden die door toedoen van de Belastingdienst waren ontstaan gecompenseerd. Ik was weer schuldenvrij, al voelde het heel dubbel, want dit had natuurlijk nooit mogen gebeuren. Ik had nog steeds een bewindvoerder en ondanks dat aantoonbaar was dat de schulden niet door mij waren ontstaan zei deze: ‘’We laten je niet gaan, want je kunt niet met geld omgaan.’’
Dat was zo schandalig dat ik een boze brief aan de burgemeester schreef. Dat hielp en in 2021 was ik eindelijk vrij, écht vrij.
Uit mijn verhaal blijkt wel dat armoede geen kwestie is van ‘eigen schuld’ omdat je niet met geld om kunt gaan. Ik ben door toedoen van anderen, falende wetgeving en regelingen in de problemen gekomen. Ik ben er ook weer uitgekomen maar makkelijk was het niet, ik gun niemand de machteloosheid en paniek die ik gevoeld heb.
In 2022 werd ik zelfstandig ondernemer en ik help nu mensen die problemen hebben door de toeslagenaffaire, met de woningbouw of door de energiecrisis. Het is leed achter de voordeur en niet altijd even zichtbaar.
De Belastingdienst, energiemaatschappijen of woningcorporaties zijn grote, machtige partijen om je tegen te verzetten en moeilijk in beweging te krijgen. Het blijven delen van ervaringen is belangrijk om te laten zien waar slecht beleid toe leidt en wat het betekent in het dagelijks leven van mensen.’